Türkiye Cumhuriyeti

Erbil Başkonsolosluğu

Dışişleri Bakanlığı Açıklamaları

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü’nün Bir Soruya Cevabı , 16.03.2010

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Denetim Komisyonu tarafından 2009 yılının Nisan ayında Venedik Komisyonu’ndan Türkiye’deki dini topluluklara tüzel kişilik tanınmamasının Avrupa standartlarıyla uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesi ve bu çerçevede Fener Rum Patrikhanesi’nin “ekümenik” sıfatını kullanma hakkı konusunun incelenmesi talep edilmişti.

Venedik Komisyonu raportörleri (Avusturyalı Christoph Grabenwater, Hollandalı Pieter van Dijk ve Norveçli Fredrik Sejersted), 8-11 Kasım 2009 tarihlerinde ülkemizi ziyaret ederek, ilgili Bakanlıklardan yetkililer, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ve AKPM Türk heyetiyle görüşmeler gerçekleştirmişler ve gayrimüslim dini cemaat temsilcileriyle temaslarda bulunmuşlardır.

Venedik Komisyonu’nun 12-13 Mart 2010 tarihlerinde düzenlenen 82. Genel Kurul toplantısında, raportörlerin konuya ilişkin hazırladıkları taslak görüş ele alınarak kabul edilmiş ve dün (15 Mart) yayımlanmıştır.

Sözkonusu görüş, devlet ile dini gruplar arasındaki ilişkilerin pek çok ülkede hassas bir konu teşkil ettiğini ve bu ilişkilerin ülkelerin tarihleri ve geleneklerinden etkilendiğini; devletlerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde (AİHS) yer alan din özgürlüğü ilkesine saygı göstermeleri gerekmekle birlikte, bu ilişkiler için Avrupa’da tek bir modelden bahsedilemeyeceğini belirtmektedir.

Görüşte, gayrimüslim dini cemaatin durumunu iyileştirmeye yönelik olarak Türkiye’de son yıllarda gerçekleştirilen önemli mevzuat değişikliklerinin memnuniyet verici olduğuna değinilmekte, sözkonusu dini gruplara tüzel kişilik verilmesi yönünde Türk makamları teşvik edilmekte, AİHS ile uyumlu olmak kaydıyla, Türkiye’nin kendisi için en uygun modeli seçmek konusunda serbest olduğu; bu yönde mevzuat değişikliği yapılana kadar da vakıflar ve dernekler kanunlarının sözkonusu grupların dini özgürlüklerden tam anlamıyla yararlanabilmelerini sağlayacak şekilde yorumlanmasının önem taşıdığı kaydedilmektedir.

Görüşte ayrıca, Türkiye’nin Fener Rum Patrikhanesi’nin ekümenikliğini tanıma zorunluluğu bulunmadığı ve devletin de Patrikhane’nin bu sıfatı kullanma hakkını engellemediği vurgulanmaktadır.

Venedik Komisyonu’nun görüşü tavsiye niteliğinde olup bağlayıcılığı bulunmamaktadır.